De Leidenaar

7 mei 2019

De Leidenaar 7 mei 2019


Indrukwekkende herdenking

Foto: Emile van Aelst

Herdenking n Zoals gebruikelijk werden in Leiden zaterdag 4 mei op twee plaatsen de gevallenen herdacht.

De stille tocht voerde naar Molen De Valk waar reeds vele belangstellenden waren verzameld. Eerder die dag vond de herdenkingsbijeenkomst plaats bij het monument bij het Haagsche Schouw waar naast de vele aanwezigen naast burgemeester Lenferink de burgemeesters uit de omliggende gemeenten aanwezig waren (zie artikel hieronder)

Geef vrijheid door

herdenking n Het thema 'Geef vrijheid door' kwam tijdens de herdenking bij het Haagsche Schouw wel heel duidelijk over.

De 6-jarige Tim van Aelst herdacht samen met de bijna 99-jarige Willem Witvliet, de laatst levende veteraan die hier gevochten heeft, de gevallenen van de strijd bij het Haagsche Schouw en vliegveld Valkenburg. Een aantal genodigden verzamelden zich in hotel Het Haagsche Schouw, hieronder ook de bijna 102-jarige Paul Moerman die gevochten heeft in de slag om Ypenburg. Uniek aan deze herdenking is ook dat er vier burgemeesters bij aanwezig zijn: de Haagsche Schouw hoorde vroeger niet bij Leiden en Valkenburg tegenwoordig bij Katwijk. Vandaar dat de burgemeesters van Leiden, Katwijk, Voorschoten en Oegstgeest aanwezig waren. (Tekst/foto: Emile v Aelst)

Nicoline Zemering: consul oorlogsgraven

Docos talent wil winnen bij UVS

Oranjefeest met Oranjevereniging en college

puzzel n Doe mee en win kaartjes

'Omdat zij met ere mogen rusten'

Nicole Zemering en Roel Broer. | Foto: Joep Derksen.

historie n Sinds enkele weken beschikt Leiden over een heuse Consul. Het college van burgemeester en wethouders heeft Nicoline Zemering, directeur van begraafplaats Rhijnhof, benoemd tot Consul van de Oorlogsgravenstichting. Zij heeft als taak om de negen oorlogsgraven van Nederlandse en Britse slachtoffers, die er in Leiden zijn, in stand te houden en te onderhouden.

Door Joep Derksen

Het is een eervolle – en onbetaalde – functie, die landelijk in 1946 is ingesteld. Iedere gemeente heeft haar eigen Consul Oorlogsgraven, zo laat Roel Broer weten. Hij is 'Manager Maintanance Department' van de Oorlogsgravenstichting en geeft Zemering waardevolle adviezen over het uitvoeren van haar taken.

In Nederland liggen op 1.300 plekken oorlogsgraven en als onderdeel van de ereschuld, die het land heeft aan de geallieerden, worden deze graven goed onderhouden. Om er voor te zorgen, dat dit ook echt gebeurt, is de Oorlogsgravenstichting opgezet en iedere gemeente in Nederland stelt haar eigen consul aan. Broer: "De consul is de ogen, oren en soms ook handjes in de gemeente."

Zemering is de opvolger van Henk Kooreman, die voorheen leiding gaf aan Rhijnhof. En ze is een vrouw die weet van aanpakken.

Broer: "Ik wil voorkomen, dat het consulschap een lege huls wordt. Daarom ga ik de burgemeester uitnodigen om een handtekening te zetten onder een contract tussen de Oorlogsgravenstichting, het college en de consul. Zodat duidelijk is, wat de verplichtingen van de gemeente en de consul zijn. Op die manier wordt dit stuk erfgoed ook meer voor het voetlicht gebracht."

Met gepaste trots houdt Zemering het 'Consulpaspoort' in de hand, met daarop de tekst; 'Omdat zij met ere mogen rusten'.

Wandeling

"Oorlogsgraven zijn niet alleen stenen. Achter ieder graf zit een verhaal en een stukje historie. Ik wil meer weten van de verhalen achter de mensen, die hier liggen. Daarom hoop ik in contact te komen met een (gepensioneerd) historicus, die zich hier in wil verdiepen. Als we de negen verhalen van deze mensen achterhaald hebben, wil ik volgend jaar op 4 mei een wandeling organiseren langs de oorlogsgraven. En dan wordt bij ieder graf het verhaal van die persoon verteld.'"

Niet ieder slachtoffer van de oorlog is ook een oorlogsslachtoffer, licht Broer toe. Om geëerd te worden met zo'n bijzonder graf, moet je een soort actieve houding hebben gehad richting de vijand. Waarbij je kwam te overlijden, omdat je in het verzet zat of als onderduiker gepakt werd. Maar ook omgekomen soldaten, die tijdens missies naar het buitenland gestuurd waren, zoals Nederlands-Indië, Afghanistan en Mali, krijgen een oorlogsgraf. Voor deze veteranen wordt in 2020 in Loenen een Veteranenbegraafplaats geopend. Als de familie het wil, dan worden die veteranen daar bijgezet.

Zemering heeft zin in haar taken als consul: "Eens per jaar moet ik alles inspecteren en zorgen dat het graf er goed bij ligt. Ook zorg ik er voor, dat het graf niet opnieuw uitgegeven wordt. Het is fijn dat deze graven in Nederland zo goed in stand gehouden worden."

Is Zemering nu ook van plan, om de negen oorlogsgraven op Rhijnhof te verplaatsen en bij elkaar te leggen? Dat blijkt niet zo te zijn: "Persoonlijk zou ik het niet willen, al is de wens van de families leidend. Ik vind het veel mooier, dat die oorlogsgraven tussen andere graven liggen. Je loopt op weg naar het graf langs andere mensen heen, de wereld door. Bovendien; wil je het wel; een andere plek voor die oorlogsgraven? Je moet dan de lichamen opgraven en verplaatsen."

Besef

De consul besluit: "Ik hoop dat jonge en oudere mensen het volgende beseffen, als ze langs een oorlogsgraf lopen. Dat je een goed leven moet leiden en moet proberen om van dat leven te genieten. En beseffen, dat de vrijheid die je hebt, niet iets is wat je zomaar krijgt. Daar hebben mensen voor gevochten, die er voor zijn gevallen. Als je jouw kennis van het verleden hebt verloren, sta je op achterstand."

Op pad met de loco-burgemeester en Oranjevereniging

Koningsdag n Het was koud tijdens Koningsdag, maar de voorspellingen waren erger dan het echt geweest is. Burgemeester Henri Lenferink was door griep geveld en werd op het laatste moment vervangen door loco-burgemeester Yvonne van Delft.

Eigenlijk is Paul Dirkse de eerste loco-burgemeester, maar omdat hij met vakantie was viel de eer te beurt aan Van Delft. De dag begon in haar oude buurt in de Morswijk, waar ze samen met Claas Griffioen de vlag hees. In de Professoren- en Burgemeesterswijk, opende ze het feest officieel. Op de Breestraat was het gezellig druk en op de pontons bij de Koornbeurs waren diverse demonstraties van Gymsport Leiden. De 90-jarige oud-voorzitter van de OV, Paul de Clercq, was aanwezig om de evenzo oude OV te feliciteren. De lunch was traditiegetrouw in de bibliotheek van Minerva.

Lintjes-stortbui in Leiden

Peter Weeda kreeg zijn lintje o.a. voor zijn inzet bij zwemvereniging de Leidse Watervrienden en de Leidse Zwemvierdaagse. | Foto: Rob v Heijster. Foto: Photographer: Rob van Heijster

oranje n Twintig inwoners van Leiden kregen een Koninklijke onderscheiding: veertien van hen zijn benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau en vier tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Achttien inwoners kregen de onderscheiding uitgereikt in de Hooglandse Kerk uit handen van burgemeester Lenferink.

De lintjes gingen naar: Wil Baart Verstraaten (Lid in de Orde van O-N), Ingrid van den Berg (Lid in de Orde van O-N), Jacoba Bodijn-van der Linden (Lid in de Orde van O-N), Huub Frencken (Ridder in de Orde van O-N), Ap Gluvers (Lid in de Orde van O-N), Sonja Gluvers (Lid in de Orde van O-N), Roelof Hol (Ridder in de Orde van O-N), Tom Holswilder (Lid in de Orde van O-N), Joke van der Poel (Lid in de Orde van O-N), Mary Pouw-Don (Lid in de Orde van O-N), Paula van Schooten-de Keijzer (Lid in de Orde van O-N), Paula Schouten van der Hulst (Lid in de Orde van O-N), Ton Schouten (Lid in de Orde van O-N), Jan Segijn (Lid in de Orde van O-N), Cor Smit (Ridder in de Orde van O-N), Jan Vis (Lid in de Orde van O-N), Cent van Vliet (Ridder in de Orde van O-N), Peter Weeda (Lid in de Orde van O-N), Martha Roggenkamp (Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw) en Heleen Murre - van den Berg (Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw). De laatste twee lintjes zijn respectievelijk in Groningen en Nijmegen uitgereikt.

Lezing over Gemmeker

José Mesman kijkt nu al uit naar de extra feestelijke edite van volgend jaar, als Nederland 75 jaar bevrijding viert. | Foto: Emile van Aelst

WOII n Albert Konrad Gemmeker was verantwoordelijk voor de deportatie van meer dan tachtigduizend joden vanuit Westerbork naar de vernietigingskampen. Meestal gaf hij persoonlijk, 'met een wenk met de hand', het vertreksein voor de treinen.

Na de oorlog kreeg hij tien jaar. Wegens goed gedrag was hij na zes jaar weer vrij: in 1951 was hij terug in zijn geboortestad Düsseldorf. Van Liempt deed diepgaand onderzoek naar de 'gentleman-commandant', van wiens reputatie weinig overblijft. Na zijn terugkeer naar Düsseldorf probeerde de Duitse justitie nog bijna twintig jaar zijn onbevredigende berechting in Nederland te corrigeren, uiteindelijk zonder resultaat. De lezing is dinsdag 14 mei bij boekhandel Kooyker aan de Breestraat 89 en begint om 19.30 uur.

Toegang 5 euro, reserveren via de mail: info@kooyker.nl of bel naar: 071-3040130.

Bevrijdingsvuur van Wageningen naar Leiden

vrij n De tien lopers van de Leiden Road Runners Club waren zaterdagnacht in Wageningen om het ontstoken bevrijdingsvuur met een estafette over 120 km naar Leiden te brengen.

Om 13.15 uur kon loco-burgemeester Marleen Damen met twee lopers de Leidse bevrijdingsvlam op de hoek van de Doezastraat ontsteken. "Het was zwaar, maar ook heel erg mooi om te doen. Volgend jaar weer," aldus Aniek Honsbeek, Hans van Ommeren en José Mesman. De Leiden Road Runners Club deed voor de twaalfde keer mee aan het evenement. | Bron: sleutelstad.nl

21 / 24

Voetbalclub DoCoS ziet uit naar stadsderby bij UVS

Chris van Empel (links, nr. 8) met deel van zijn team zijn klaar voor de stadsderby tegen UVS (DoCoS/pr/eigen foto)

STADSDERBY n De enige, echte Leidse derby is de stadsderby tussen DoCoS en UVS, de twee grootste voetbalclubs van de Sleutelstad. Zaterdag is het weer zo ver, dit keer in de Kikkerpolder. Een stadsderby waarin voor DoCoS en UVS alleen winnen telt.

DoCoS start zaterdag in de stadsderby aan zijn vijfde finale in de strijd om het tweede klasserschap te behouden. De derby bij UVS is de start van de laatste drie competitieduels. "We hebben nog drie finales om ons veilig te spelen", aldus Chris van Empel, die al acht seizoenen de aanvalsleider is van DoCoS en ruim twintig jaar geleden als vierjarige begon bij de ukken van DoCoS.

DoCoS moet, wil het zich veilig spelen, bij UVS gaan winnen. Dat is geen eenvoudige opgave omdat UVS derde staat en DoCoS twaalfde. "Het verschil op de ranglijst telt niet. Een derby is sowieso anders", zegt Van Empel.

DoCoS treft met UVS een tegenstander die afgelopen zaterdag zijn kansen op de titel en nacompetitie om promotie praktisch verspeelde. UVS verloor met 2-0 in het restant van het gestaakte duel tegen SVC '08. Alleen winnen tegen DoCoS biedt UVS nog de kans op een prijs. Voor een titel van UVS moeten de koplopers DSO en Voorschoten '97 beiden dan ook nog minimaal vier punten verspelen. En voor het bereiken van de nacompetitie om promotie moet UVS minstens vier punten goed maken op Voorschoten '97.

Speciaal

Voor DoCoS is het uitgangspunt nog steeds hetzelfde: winnen in de stadsderby. Alleen dan is er een mogelijkheid om de achterstand op de veilige plekken van HVC '10 (drie punten meer, uit bij Voorschoten '97) en SVC '08 (vier punten meer, uit bij RCL) in te lopen. Bovenal is het vooral speciaal om een derby tegen stadgenoot UVS te spelen. "We zijn twee Leidse clubs met de meeste jeugd. We spelen tegen jongens die we al lang kennen en waar we ook in de jeugd al tegen voetbalden. Bovendien zijn er ook jongens die de overstap van DoCoS naar UVS en omgekeerd hebben gemaakt, dat levert allemaal extra strijd op."

Dat UVS jarenlang de hoogst spelende Leidse club was, is een sentiment dat voor Van Empel geen rol speelt. In het zaterdagvoetbal spelen DoCoS en UVS al zolang Van Empel in de spits staat op het zelfde niveau. "We spelen allebei in de tweede klasse en willen allebei graag laten zien dat we hetzelfde niveau hebben."

FOTOBIJSCHRIFT: Chris van Empel (links, nr. 8) met een groot deel van zijn teamgenoten zijn klaar voor de stadsderby tegen UVS (Bron: DoCoS/pr/eigen foto)

Vlag

Met ronkend nationalisme heb ik helemaal niets. Het heeft de mensheid weinig goeds gebracht. Integendeel: het trok en trekt nog steeds een spoor van miljoenen doden over deze aarde. De geschiedenisboeken geven mij daarin gelijk. Maar het raakt mij wel wanneer ik in de vroege ochtend van Koningsdag steeds meer rood-wit-blauw met oranje wimpel zie verschijnen.

Ook ik steek die dag de vlag uit. Niet uit dierbare Oranjeliefde of fel-monarchistische overtuiging. Maar omdat ik op die dag kan laten zien dat ik mij in dit land thuis voel. Dieper nog raken mij die drie kleuren wanneer ik in de late middag van 4 mei aan steeds meer huizen in mijn dorp de vlag halfstok zie hangen. De eenvoudige herdenkingen her en der, met veteranen en overlevenden en nabestaanden. De ontroerende gedichten die door schoolkinderen worden voorgelezen.

De stille tocht van een kerk of een verzamelpunt naar het monument met daarop al die namen. Gedempte stemmen. Verkeer dat stil staat. Het frisse groen dat je naar mijn idee in mei alleen maar in ons land ziet. De vogels die (gelukkig maar) door blijven zingen, in de tweeminuten dat wij daar in stilte staan te gedenken. Dan de gedragen melodie van ons oude volkslied met die wonderlijke tekst die toch vooral zo moet blijven. Alleen al omdat dat ooit allemaal niet kon: die vlag niet, dat volkslied niet, die namen niet, en vooral: zoveel mensen die er niet mochten zijn. Omdat ze Joods waren, Roma, homoseksueel, niet raszuiver Arisch, niet gedwee, niet geneigd zich te laten wijsmaken dat welke 'wij' ook maar beter zijn dan iedere 'zij'. Op mijn beurt leg ik bloemen neer en denk aan degenen die de strijd om vrijheid met hun leven moesten bekopen.

Thuisgekomen gaat de vlag omhoog – tot ik hem binnenhaal. Morgen gaat hij wéér uit, 5 mei, bevrijdingsdag.

Met ronkend nationalisme heb ik niks, ik ben er niet vatbaar voor. Maar dat dit mijn land is, mijn geschiedenis – daar kom ik rond voor uit. Ik koester de symbolen. Die vlag. Dat lied. Dagen als deze.

(Uitgeweid is geschreven door Egbert van der Weide, emeritus dominee, woonachtig in Warmond. De column verschijnt wekelijks in deze krant)

Negen Leidenaren in de hoofdrol

Drie van de negen spelers. | Foto: pr

InsBlau n Negen Leidenaren spelen de hoofdrol in nieuwe campagne Leidse Schouwburg, Stadsgehoorzaal en Theater Ins Blau

De oudste is 75, de jongste is tien jaar oud. De een is geboren en getogen 'Leienaar', de ander woont hier sinds drie jaar. Richard, Pleun, Xueyan, Ave, Cees, Moos, Yvonne, Bryan en Liesbeth zijn de negen Leidenaren die meewerken aan de nieuwe theatercampagne van de Leidse Schouwburg, Stadsgehoorzaal en Theater Ins Blau. Na een oproep in de Leidse media reageerden meer dan 60 Leidenaren. De negen die uiteindelijk gefotografeerd zijn prijken op de cover van de seizoensbrochure en op posters en busreclame door de hele stad en regio. De Leidse fotografe Sanneke Fisser legde de negen Leidenaren met hun emoties vast. De komende weken stellen de negen theaterliefhebbers zich voor door video's waarin ze vertellen wat theater voor hen betekent. Het nieuwe theaterseizoen start met de (voor-)verkoop op 7 mei en de vrije verkoop op 14 mei vanaf 13.00 uur. Op 13 mei presenteren de drie theaters hun seizoen aan genodigden, Leidse en regionale media én geïnteresseerden. Kaarten voor deze presentatie zijn voor 10 euro te koop via www.leidseschouwburg-stadsgehoorzaal.nl.

Een kleine greep uit de vele activiteiten in Leiden deze week. Zie de volledige agenda op: www.visitleiden.nl.

Young Rembrandt en ARS - Expositie talentenklas

Expositie van 6 t/m 9 mei, Pieterskerkgracht 9a

In samenwerking met docenten beeldende vorming van alle scholen voor voorgezet onderwijs in Leiden heeft ARS een talentenklas opgezet voor leerlingen met talent voor beeldende kunsten. Het s een intensieve cursus op de zaterdagochtenden waarbij de cursisten in twee jaar kennis maken met vrijwel alle disciplines van de beeldende kunsten. In mei loopt het tweede cursusjaar af en dat wordt afgesloten met een korte expositie van werkstukken van de scholieren.

Moederdagbingo

Woensdag 8 mei 20.00 - 22.00 uur

Galerie Café Leidse Lente, Haagweg 4-A11

Lunchconcert door pianiste Justyna Jarzab

Donderdag 9 mei, 12.45 - 13.30 uur

Oude Vest 45 (Kapelzaal van BplusC). Toegangskaarten voor dit concert kosten zes euro incl. kopje koffie, thee en garderobe. Kaarten verkrijgbaar vanaf 12.00 uur.

Buitenhuis Buitenyoga

Vrijdag 10 mei, 9.00 - 10.15 uur

Een geweldige start van de dag: de Buitenhuis BuitenYoga, gegeven door Lennert Stevens. Iedere vrijdag van 9.00 tot 10.15 uur op het grasveld naast Brasserie Buitenhuis. In het geval van slecht weer gaat de les niet door. Meld je gemakkelijk aan via www.visitleiden.nl.

Plantenmarkt

Zaterdag 11 mei in de Hortus Botanicus

Onder de monumentale Hortusbomen verzamelen zich allerlei aanbieders en liefhebbersverenigingen met kramen vol bijzondere planten. Er is voor deze markt geen toeslag. Op deze dag heeft de stichting Vrienden van de Leidse Hortus haar jaarvergadering.
Programma Hortus Plantenmarkt
*Voor een aantal programmaonderdelen kunt u zich vooraf inschrijven via de links op de website of door te bellen naar 071 527 4731.
Bijenlab
10.00-17.00 uur - Honing proeven
10.00-17.00 uur - Bijenwas kaars maken**
12.00-12.30 uur - Met imker Fred kijken bij de bijenkast
13.00-15.30 uur - Demonstratie 'Bijenkorven vlechten'

Ernst Jansz

Zaterdag 11 mei, 19.30 Gebr. De Nobel, Marktsteeg 8

Met Ernst Jansz staat er een brok Nederlandse popgeschiedenis op het podium. Hij maakte in de jaren 60 deel uit van de legendarische hippieband CCC Inc. en daarna schreef hij geschiedenis met het door hem opgerichte Doe Maar. Verder produceerde hij platen van o.a. Blue Murder, Boudewijn de Groot en Bram Vermeulen. Behalve nummers van zijn nieuwe album speelt Ernst Jansz ook een aantal van de mooiste liedjes uit zijn rijke repertoire!

meedoen n Wekelijks staat in De Leidenaar een puzzel en elke week proberen we aan de inzendingen een prijs te verbinden: onder de goede inzendingen van vorige week mogen we 2 kaartjes weggeven voor een optreden van de New Cool Collective op zaterdag 21 december bij: Gebr. De Nobel. De winnaar: Sybren Schaake (12). Zijn vader stuurde de goede oplossing in (gehaktbal) en schreef bij zijn oplossing: 'Mijn zoon volgt de opleiding Jong Talent Jazzdrums op het Haags conservatorium en treedt in dit kader ook op met zijn jazzcombo Combola zo 12 mei live bij Podium Witteman, 18.10, NPO 2. Iedereen kijken dus!